Home » Blog » Gevoelens en emoties bij kinderen » Weinig zelfvertrouwen bij je kind? Zo helpt de cirkel van invloed
Weinig zelfvertrouwen bij je kind: jongen in de klas denkt "ik kan er toch niks aan doen", met kinderpsycholoog Sander Kooijman

Weinig zelfvertrouwen bij je kind? Zo helpt de cirkel van invloed

door Sander Kooijman | 22 nov, 2026 | Gevoelens en emoties bij kinderen, Zelfvertrouwen en zelfbeeld

“Het maakt toch niet uit wat ik doe.”

Je kind zegt het aan tafel, in de auto of ’s avonds in bed. Soms met een zucht, soms boos. “Ik kan er toch niks aan doen.” “Niemand luistert naar mij.”

Het doet pijn om dat te horen. En je wilt het meteen rechtzetten: “Natuurlijk maakt het uit!” Maar je merkt dat het niet binnenkomt.

In deze blog laat ik je zien wat er speelt bij een kind met weinig zelfvertrouwen dat zich machteloos voelt, en hoe je met een eenvoudig hulpmiddel, de cirkel van invloed, je kind helpt ontdekken waar het wél de baas over is. Met een oefening voor thuis, wat je zegt bij een boze bui, en een slaapverhaal voor ’s avonds.

Luister de aflevering

Ik maakte over dit onderwerp een aflevering van De Kinderpsycholoog Podcast. Je kunt hem hier bekijken en beluisteren.

Een kind dat vindt dat het nergens iets over te zeggen heeft

Denk aan een jongen van acht. Hij zit in een drukke klas: veel geluid, veel kinderen, veel tegelijk. Als hij thuiskomt, zit hij vol. Bij vrienden bepaalt vaak een ander wat er gespeeld wordt, en hij doet maar mee. En thuis zijn er regelmatig boze buien, bij hem en om hem heen.

Vraag je hoe het gaat, dan haalt hij zijn schouders op. “Maakt niet uit. Ik heb toch nergens iets over te zeggen.”

Het mooie is: dat klopt niet. Hij heeft over heel veel wél iets te zeggen. Over wat hij denkt, wat hij voelt en wat hij doet. Hij ziet het alleen nog niet.

Dit voorbeeld is samengesteld en geanonimiseerd.

Wat er gebeurt in de binnenwereld van je kind

In mijn praktijk werk ik met het Binnenwereldmodel. Als een kind zich goed voelt, staat het stevig op het Kerneiland. Het kan nadenken, kiezen en meedoen.

Wordt het spannend of te veel, dan neemt een Beschermer het over. Bij het ene kind is dat boosheid: hard worden, ontploffen, alles afwijzen. Bij het andere kind is dat terugtrekken: stil worden, meedoen met wat een ander wil, verdwijnen.

Achter die Beschermer zit iets kleins: de Kleine Zelf. Die denkt: het maakt toch niet uit wat ik doe. Als een kind vaak het gevoel heeft dat dingen hem overkomen, gaat het dat geloven. Dan wordt “ik kan er niks aan doen” een bril waardoor het naar alles kijkt.

De cirkel van invloed, uitgelegd voor ouders

Stel je twee cirkels voor: een kleine cirkel, en daaromheen een grotere.

De binnenste cirkel is de cirkel van invloed. Daarin staat alles waar je kind zelf de baas over is:

  • wat het denkt en voelt;
  • wat het doet en zegt;
  • hoe het meedoet;
  • hoe het ademt als het spannend wordt.

De buitenste cirkel is de cirkel van betrokkenheid. Daarin staat alles waar je kind wel bij is, maar wat het niet kan sturen: dat de klas druk is, dat een vriend boos is, dat er thuis ruzie is, dat de juf iets besluit.

Kinderen die zich machteloos voelen, gooien die twee cirkels op één hoop. Alles wat om hen heen gebeurt, voelt alsof het over hen gaat. En omdat ze die buitenste dingen niet kunnen veranderen, denken ze dat ze helemaal niks kunnen.

Het geheim is het verschil leren voelen. Je kunt niet kiezen dat het druk is in de klas, maar wel wat je doet als het druk is. Je kunt niet kiezen dat iemand boos is, maar wel of je die boosheid overneemt. Zodra een kind dat ontdekt, gaat het soms letterlijk rechtop zitten. Het merkt: ik ben niet zo klein als ik dacht.

Oefening voor thuis: twee cirkels tekenen

  1. Pak een groot vel papier en teken samen twee cirkels: een kleine in het midden, een grote eromheen.
  2. Neem een gewone dag, bijvoorbeeld vandaag. Vraag: “Wat gebeurde er vandaag?” en schrijf het samen op.
  3. Vraag bij elk ding: was jij hier de baas over? Dan hoort het in de kleine cirkel. Was je er wel bij, maar kon je het niet kiezen? Dan hoort het in de grote cirkel.
  4. Help een beetje zoeken. “En wat deed jij toen Jesse niet met je wilde spelen?” “Ik ging met iemand anders voetballen.” “Kijk, dat koos jij. Dat hoort in jouw cirkel.”

Je zult zien dat kinderen eerst bijna alles in de grote cirkel zetten. Langzaam wordt de kleine cirkel voller. En daarmee groeit iets wat je niet kunt aanpraten: het gevoel dat je ertoe doet.

Tip: doe het nieuwsgierig, niet als overhoring. Het gaat er niet om dat je kind het goed doet, maar dat het gaat zien wat er al is.

Wat je zegt bij een boze bui

Op het moment dat je kind ontploft of dichtklapt, hoef je de cirkel niet uit te leggen. Je kind zit dan in de Beschermer, en eerst moet het lijf weer rustig worden. Benoem kort wat er gebeurt: “Het was heel druk vandaag. Je zit vol.”

Als het iets rustiger is, geef je je kind zijn eigen kring terug: “Je kon niet kiezen dat het zo druk was. Wel wat je nu doet. Wil je even naar je kamer, of samen ademen?” Zo geef je een keuze. Klein, maar echt. En met elke kleine keuze oefent je kind: ik heb wel invloed.

En ook jij hebt een cirkel van invloed. Je kunt niet kiezen dat je kind een boze bui heeft, maar wel hoe jij reageert. Hoe rustiger jij in je eigen kring blijft, hoe meer rust je kind van jou kan lenen.

In de klas en bij vrienden

Kinderen die zich machteloos voelen, nemen in de groep vaak geen plek in. Ze lopen mee, of ze gaan juist alles bepalen omdat dat voelt als controle. Ook dat kun je met de cirkel bespreken: “Je kunt niet bepalen wat de anderen willen spelen. Wel wat jij voorstelt, of je meedoet en waar je gaat staan.”

Ik zeg vaak tegen kinderen: je mag je plek innemen. Niet voorop, niet achteraan. Op jouw plek.

’s Avonds: het slaapverhaal Het Kringenmeer

Juist als het licht uitgaat, komt dat gevoel vaak terug. Daarom maakte ik een nieuwe Binnenwereldreis: Het Kringenmeer.

Je kind gaat zwemmen in een stil meer bij avond, samen met iemand die het zelf kiest. Slag, adem, slag. Om je kind heen maakt het water twee kringen. In de grote kring komen de golfjes van de dag voorbij: een drukke klas, een boze stem. Ze rollen onder je kind door. In de kleine kring voelt je kind: hier ben ik de baas, over mijn slag, mijn adem, mijn gedachten en mijn gevoel.

Dat is precies de cirkel van invloed, maar dan in het lijf. Wat je overdag samen tekent, voelt je kind ’s avonds nog een keer. Een zin voor overdag: “Voel je slag.” Voor de schooldeur, of als het thuis even te veel wordt.

Tot slot

Kinderen met weinig zelfvertrouwen hebben niet minder invloed dan andere kinderen. Ze zien hem alleen nog niet. Jij kunt helpen die binnenste cirkel zichtbaar te maken: met een vel papier, met een kleine keuze bij een boze bui, en ’s avonds met een slaapverhaal.

Samen leren praten over wat er vanbinnen gebeurt? In de challenge Praten met kinderen over gevoelens krijg je tien dagen lang een kleine oefening om gevoelens bespreekbaar te maken.

Alle oefeningen en Binnenwereldreizen bij elkaar? Die vind je in Gelukkige Kinderen Gelukkige Ouders.

Blijft je kind vastlopen, thuis of op school? Dan denk ik graag met je mee. Plan een belafspraak.

Sander Kooijman is kinderpsycholoog en therapeut bij Jeugd en Kinderpraktijk Rota in Amersfoort. Hij helpt ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar die snel boos worden, piekeren of weinig zelfvertrouwen hebben.

Gerelateerde artikelen

Wat kinderen echt nodig hebben om zich veilig te voelen. Kinderpsycholoog Amerfoort Sander Kooijman boos gedrag

Wat kinderen écht nodig hebben om zich veilig te voelen

Een kind voelt niet wat je zegt, maar wat je uitstraalt.
Veiligheid ontstaat niet door regels of uitleg, maar via jouw lichaam, stem en aanwezigheid.

In dit blog ontdek je hoe het ventrale vagussysteem (ons sociale zenuwstelsel) reageert op zachte toon, warme blik, open houding en rustige ademhaling en hoe kinderen via spiegelneuronen jouw staat van rust overnemen.

Je leert de drie zenuwstelsel reacties herkennen (verbonden – vechten/vluchten en bevriezen) en wat subtiele onveiligheid kan oproepen.
Door bewust te co-reguleren, creëer je een sfeer waarin een kind weer durft te spelen, leren en zichzelf zijn.

Veiligheid is besmettelijk en jij bent het anker.

lees meer...

0 Reacties

Plaats een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je nu in voor het gratis webinar

Schrijf je nu in voor het gratis webinar

Na inschrijving kies jij je tijdstip en je ontvangt een reply en updates en nieuwsbrief

Je hebt je met succes ingeschreven!

Tweet
Share
Share
Pin